Refugees and foreigners

On this page you’ll find some handy information special for transgender asylum seekers and refugees, but also for other foreigners, about the health care situation in the Netherlands in general, for transgender people, for asylum seekers in general and for transgender asylum seekers. Followed by information on activities by Transvisie for trangender asylum seekers and refugees, and activities by other organisations.

  • Refugee: a refugee is someone who has a legitimate fear of being persecuted because of religion, political beliefs, sexual preference, race or social class.
  • Asylum seeker: an asylum seeker is someone who asks another country for protection by requesting asylum.
  • Status holder = permit holder: asylum seeker who has been recognised as a refugee and has been granted a residence permit.
  • Naturalised: when a non-citizen in a country acquires nationality of that country.

In the Netherlands asylum seekers are granted a residence permit only if they come from unsafe countries, or if someone is in danger because of individual causes. Being LGBT is dangerous in some countries. The IND has information on how this is tested and the Rijksoverheid has information on safe countries. The country of first arrival, where you will be identified, will have to consider your request (Treaty of Dublin). If you want to travel to the Netherlands a visa is required in most cases.

The application process goes as follows:

  1. Registration (Ter Apel): First hearing, the reason of flight will not be discussed. It is not necessary to talk about your LGBT background during the first hearing.
  2. Asylum COA AZC: resting and waiting time, you get a lawyer
  3. General asylum protocol (8 days by the IND), potential prolongation
  4. When you get no residence permit: go back to the country of origin by yourself or with the help of the Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V)
  5. When you get a residence permit: you will go back to the asylum, wait for a residence, work and family reunification.

Request by a person who is LHBT: werkinstructie IND.

  • You don’t need to tell the reason LHBT in the first hearing, you can tell that later.
  • The IND will not ask you for pictures as prove or ask questions about details of your sex life.

Transvisie, Transgender Netwerk Nederland (TNN), COC and some single volunteers set up the Koploperoverleg Transgender Vluchtelingen. This consultative body shares knowledge and experiences and undertakes action to improve the situation of transgender refugees. If you are in search of more information than the health care information on this page, please refer to the English webpage of the Koploperoverleg for more general information.

Are you, or do you know, a transgender refugee in an asylum seeker center that has been discriminated, threatened or otherwise had to deal with violent or unsafe circumstances? Haven’t you received the proper healthcare at one of these centers? Or are you housed in an area, village or city where you know nobody and feel unsafe? You can contact the hotline that TNN and COC (two partners of Transvisie) have launched to report this.

  • In the Netherlands there is a wide availability of GP’s, therapists, hospitals, health practitioners and dentists offering all sorts of care.
  • Everybody form 18 years and older, living in the Netherlands is obliged to have a health insurance. Children under 18 year are also obliged to have a health insurance but they pay no insurance premium.
  • Health insurance is semi-commercial in the Netherlands. It is mandatory with an ‘eigen risico’ (a limited, but fairly big amount (in 2018: €385 a year) to pay for yourself) and one or more mandatory contributions. The ‘eigen risico’ doesn’t apply to GP health care.
  • The baseline health insurance is defined by our government (‘basisverzekering’). It covers GP, hospital care, psychological care and some other health practitioners (partly). Dental care is not covered. All health insurance companies offer this ‘basisverzekering’, rates and conditions vary.
  • On top of that, health insurance companies offer extra insurance modules (‘aanvullende verzekeringen’) to cover all kinds of other health costs like dentists, extra sessions with a physiotherapist, etc.
  • To get a health insurance, you need a bank account and a BSN (social security number). To get a BSN you need a refugee-permit (‘status’). For asylum seekers still in procedure, there are special health provisions (read ahead).
  • For a proper health insurance, please don’t take a ‘budget polis’! You need a so called ‘restitutiepolis’! in order to have more of your expenses covered.
  • If you work in the Netherlands or when you study over here and you don’t have a sufficient income you can get “zorgtoeslag” from our tax organisation (Belastingdienst).
  • Students from another EU/EER country, who are insured in the country of origin, can contact CZ Zorgverzekeringen (046 4595812) to get acces to Dutch health care without paying for a Dutch insurance.
  • Students not from a EU/EER country can temporarily insure themselves through a Schengen Visitors assurance by Oom-verzekeringen. See the website.
  • Students who are also working in the Netherlands need a Dutch health insurance.
  • The transgender health care is mainly limited to the Amsterdam UMC (before VUmc) and UMCG in Groningen. Psychological transgender care is more widespread (in 2018: PsyQ, De Vaart, Stepwork, Genderteam Zuid Nederland and others). Only a few independent endocrinologists work outside the academic hospitals.
  • The Amsterdam UMC and the UMCG offer psychology, hormone treatment and surgery. Both hospitals have long waiting lists. Not only for the first psychological session, but also before hormone treatment and before surgery.
  • Hormone treatment for MtF is based on estradiol (oestrogen) and a testosterone-suppressant.
  • Hormone treatment for FtM is based on testosterone, injectable or gel.
  • If you have a Dutch health insurance, treatment is nearly fully covered. There are some limitations though. For instance not all sorts of testosteron are covered by the ‘Basisverzekering’. There are more limitations, so ask for information about this at te hospital. The ‘Basisverzekering’ covers psychological help, hormone treatment (the hormones itself as well as the monitoring by the doctor) and the SRS (surgery) (see also our page (in Dutch) ‘Zorgverzekering‘.
  • For MtF the health insurance also covers facial hair removal (limited) and facial surgery (under strict conditions). Breast enhancement is not covered.
  • For FtM the health insurance also covers mastectomy, hysterectomy and colpectomy.
  • You need approval from the genderteam from the hospital and their psychologist before any surgary is being performed.
  • If you have been diagnosed as ‘genderdysphore’ in your country of origin, the possibility exists that the hospital adopt this diagnosis.
  • If possible, bring as much possible information from psychologists, doctors etc. in English from your country of origin.
  • If possible, take sufficient hormone medication or a prescription with you to cater for at least 1 1/2 year.
  • As long as you, as asylum seeker, are still in procedure, you cannot get regular health insurance.
  • There is a special health insurance for asylum seekers. It is defined by our government and described in the RMA (‘Regeling Medische Zorg Asielzoekers‘) (in Dutch!). It covers GP, specialistic health care, psychological care.
  • RMA covers psychological support for transgender persons as well as hormone treatment (as long as you already had this treatment in your country of origin). Not covered in the RMA are starting hormone treatment or other treatment or surgery for transgender persons.
  • This insurance is provided by Arts en Zorg via RMA healthcare en GZA healthecare. GZA in English en GZA in Arabic.
  • For GP health care there are special doctors at or near the AZC.
  • There is no ‘eigen risico’ and no other contribution at the RMA.
  • Only very few GP’s at the AZC’s have specific knowledge of transgender issues. Of course they have some basic knowledge but not enough for treatment. In general, they don’t know that some transgender health care is covered by the RMA insurance.
  • GP’s at the AZC experience limited access to colleagues at the Amsterdam UMC (VUmc) or UMCG in Groningen to help them to offer care.
  • Since there are almost no independent endocrinologists available outside the Amsterdam UMC (VUmc) and UMCG, GP’s from the AZC have limited options for referral.
  • Amsterdam UMC (VUmc) and UMCG have an unclear policy about quick entry for asylum seekers who were diagnosed as genderdysphore and who were having hormone treatment in their country of origin.
  • It really depends on the individual GP what they can achieve for you.
  • You can only register at the hospital if you have a formal status.
  • Our organisation tries to solve these issues by advocacy and deliberation with COA, government, health carers and insurance company.

Transgender refugees can meet other trangenders at the peer groups from Transvisie. Transvisie has a lot of peer groups all over the country. See our page ‘lotgenotencontact‘.

Transvisie offers support to transgender asylum seekers and refugees. We answer questions regarding safety or transgender healthcare for asylum seekers. Contact us by phone (+31 30 410 02 03) or by email (info@transvisie.nl).

If you would like to have direct contact with one of our employees, you can also apply for them to visit you at the asylum centre. You can e-mail gesprekken@transvisie.nl

  • The COC has buddy projects for (transgender) asylum seekers and refugees. See for information.
  • I-psy has started a LGBTI-team in Amsterdam for LGBTI-migrants, expats and refugees with a psychic complaints. See for information their website.
  • Stichting Trans United Nederland organizes a peer group in Amsterdam special for transgenders with another cultural background.
  • Asylun Support for information and buddy’s

Vluchtelingen en buitenlanders

Op deze pagina staat handige informatie voor asielzoekers en vluchtelingen en voor andere buitenlanders, over de gezondheidszorg in Nederland in het algemeen, specifiek voor transgender mensen, voor asielzoekers en voor transgender asielzoekers. Ook staat er informatie over de activiteiten van Transvisie voor asielzoekers en vluchtelingen en van een aantal andere organisaties.

  • Vluchteling: een vluchteling iemand die in zijn thuisland gegronde vrees heeft voor vervolging, op basis van geloof, politieke overtuiging, seksuele voorkeur of behorend tot een etnische of sociale groep.
  • Asielzoeker: een asielzoeker is iemand die een ander land om bescherming vraagt door een asielverzoek in te dienen.
  • Statushouder = vergunninghouder: asielzoeker die als vluchteling wordt erkend en hebben een verblijfsvergunning.
  • Genaturaliseerd: vreemdeling heeft de nationaliteit van een land verkregen.

Nederland biedt in beginsel alleen verblijfsstatus aan mensen die afkomstig zijn uit onveilige landen, of wanneer iemand om individuele redenen gevaar loopt. LHBT is in sommige landen een reden van onveiligheid. Zie informatie van de IND over de wijze van toetsen en van de Rijksoverheid over veilige landen. Het land van eerste opvang is bepalend (Verdrag van Dublin). Om in te kunnen reizen in Nederland is vanuit veel landen een visum nodig.

Het aanvraagproces ziet er als volgt uit:

  1. Aanmelding (Ter Apel): eerste gehoor, nog niet inhoudelijk over de reden van de vlucht.
  2. Opvang COA AZC: rust- en wachttijd en toewijzing van een advocaat.
  3. Algemene asielprocedure (8 dagen door IND), eventueel verlenging
  4. Bij geen verblijfsvergunning asiel: zelf terugkeren of via de dienst Terugkeer en vertrek / beroep.
  5. Bij wel verblijfsvergunning asiel: terug naar AZC, wachten op huisvesting, werken, gezinshereniging.

Aanvraag door LHBT ‘er, zie werkinstructie IND

  • Niet nodig in eerste gesprek LHBT als reden te noemen, mag ook later.
  • IND vraagt niet naar foto’s als bewijs of details over het seksleven.

Transvisie, Transgender Netwerk Nederland (TNN), COC en een aantal vrijwilligers hebben het Koploperoverleg Transgender Vluchtelingen opgericht. Dit overlegorgaan deelt kennis en ervaringen en onderneemt actie om de sitauatie van transgender vluchtelingen te verbeteren. Als je meer algemene informatie zoekt dan informatie over de zorg, kijk dan ook de webpage van het Koploperoverleg.

Ben je, of ken je, een transgender asielzoeker in een asielzoekers centrum (AZC) die gediscrimineerd wordt, bedreigd wordt of anderszins te maken heeft met geweld of onveilige omstandigheden? Heb je geen goede gezondheidszorg ontvangen in een AZC? Of ben je gehuisvest in een wijk, dorp of stad waar je niemand kent en je onveilig voelt? Dan kun je de hotline bellen die TNN en COC (twee zusterorganisaties van Transvisie) zijn gestart om dit soort zaken te rapporteren.

  • In Nederland zijn overal huisartsen, behandelaars, ziekenhuizen, gezondheidswerkers en tandartsen die allerlei zorg verlenen.
  • Iedereen van 18 jaar en ouder, die in Nederland woont is verplicht een zorgverzekering te hebben. Ook kinderen onder 18 jaar moeten een zorgverzekering hebben, echter daarvoor hoeft geen premie te worden betaald.
  • Zorgverzekeringen in Nederland zijn semi-commercieel. Er geldt een verplicht eigen risico (een beperkt, maar wel tamelijk hoog bedrag (in 2018: € 385,- per jaar) dat je zelf moet betalen. Daarnaast bestaan er voor verschillende activiteiten verplichte eigen bijdragen). De huisarts valt niet onder het eigen risico.
  • Het basis zorgniveau is vastgesteld door onze regering en valt onder de basisverzekering. Hieronder vallen de huisarts, ziekenhuis zorg, psychologische zorg en (gedeeltelijk) andere zorgverlening. Tandzorg is niet gedekt. Alle zorgverzekeraars bieden deze basisverzekering aan, tarieven en voorwaarden kunnen verschillen.
  • Zorgverzekeraars bieden naast de basisverzekering aanvullende verzekeringen aan om tal van  andere zorgkosten te dekken, zoals: tandarts, extra fysiotherapeut, etc.
  • Om een zorgverzekering te kunnen afsluiten moet je een bankrekening en een Burger Service Nummer (BSN) hebben. Om een BSN te krijgen  moet je statushouder zijn. Voor asielzoekers die nog in procedure zijn, zijn speciale zorg voorzieningen (zie verder).
  • Neem geen ‘budget polis‘ als je een goede zorgverzekering wilt. Het best is om een zogenaamde ‘restitutiepolis’ af te sluiten. Bij een restitutiepolis heb je een vrije artsen keuze.
  • Als je in Nederland werkt of hier studeert en je hebt niet genoeg inkomen, dan kun je in aanmerking komen voor ‘zorgtoeslag’. Deze wordt uitbetaald door de belastingdienst.
  • Studenten uit een ander EU/EER land, die in het eigen land zijn verzekerd, kunnen contact opnemen met CZ Zorgverzekeringen (046 4595812) om toegang te krijgen tot de Nederlandse gezondheidszorg zonder te betalen voor een Nederlandse verzekering.
  • Studenten die niet uit EU/EER landen komen, kunnen zich tijdelijk verzekeren met een Schengen Visiter Verzekering van Oom-verzekeringen. Zie de website.
  • Studenten die ook in Nederland werken moeten een Nederlandse zorgverzekering afsluiten.
  • De volledige zorg voor transgender mensen wordt voornamelijk verleend door het Amsterdam UMC (voorheen VUmc) en in mindere mate door het UMCG in Groningen. Psychologische transgender zorg is meer verspreid (in 2018: PsyQ, De Vaart, Stepwork, Genderteam Zuid Nederland en anderen). Sommige van deze zorgverleners organiseren momenteel ook somatische zorg. Verder werken inmiddels ook een aantal niet aan de bovengenoemde academische ziekenhuizen verbonden endocrinologen met transgender mensen.
  • Het Amsterdam UMC en het UMCG bieden psychologisch onderzoek, hormoon behandeling en chirurgie. Beide ziekenhuizen hebben lange wachtlijsten, niet alleen voordat de eerste psychologische sessie start, maar ook voordat de gestart kan worden met hormonen of  voor de chirurgie.
  • Hormoonbehandeling voor de MtF  bestaat uit het toedienen van estradiol (oestrogen) en een testosteron onderdrukker.
  • Hormoon behandeling voor de FtM bestaat uit het toedienen van testosteron via injecties of gel.
  • Als je een Nederlandse zorgverzekering hebt wordt de zorg aan transgender mensen bijna volledig vergoed. Helaas zijn er een paar beperkingen. Zo worden bv. niet alle vormen van testosteron betaald door de basisverzekering. Er zijn meer beperkingen dus laat je goed informeren door het ziekenhuis. De basisverzekering dekt de gesprekken met de psycholoog, de hormoon behandeling (de hormonen zelf en de monitoring door de arts) en de geslachtsaanpassende operatie(s) (zie verder onze pagina ‘Zorgverzekering‘).
  • Bij MtF dekt de zorgverzekering ook het verwijderen van gezichtshaar (beperkt aantal behandelingen) en gezichtschirurgie (onder strikte voorwaarden). Borstvergroting valt over het algemeen niet onder de zorgverzekering.
  • Bij FtM betaalt de zorgverzekering de verwijdering van de borsten en de verwijdering van baarmoeder, eierstokken en vagina.
  • Voordat chirurgie kan worden uitgevoerd moet je de goedkeuring hebben van het ziekenhuis en de psycholoog.
  • Als je bent gediagnosticeerd als ‘genderdysfoor’ in het land van herkomst, bestaat de mogelijkheid dat deze diagnose wordt overgenomen door het ziekenhuis.
  • Neem, als het mogelijk is, zo veel mogelijk informatie van psychologen, artsen, etc. in het Engels mee uit het land waar je vandaan komt.
  • Neem, als het mogelijk is, voldoende hormonen of recepten voor hormonen mee, zo mogelijk voor tenminste 1 1/2 jaar.
  • Zolang je als asielzoeker nog in procedure bent kun je geen Nederlandse zorgverzekering afsluiten.
  • Er is een speciale zorgverzekering voor asielzoekers. Deze is vastgesteld door onze regering en beschreven in de RMA (‘Regeling Medische Zorg Asielzoekers‘). Het dekt basis (huisarts) zorg, specialistische zorg, psychologische ondersteuning.
  • RMA dekt de psychologische ondersteuning van transgender mensen en de hormoonbehandeling (als je tenminste deze hormoonbehandeling al had in het land van herkomst). Niet gedekt in de RMA zijn het starten met de hormoonbehandeling en geslachtsaanpassende behandelingen en operaties.
  • De zorgverzekeraar voor deze zorgverzekering is Arts en Zorg via RMA healthcare en GZA healthecare.
  • In of bij een AZC is huisartsenzorg aanwezig.
  • Bij de RMA betaal je geen eigen risico of andere eigen bijdragen.
  • Slecht weinig (huis)artsen bij de AZC’s hebben specifieke kennis van de transgender problematiek. Natuurlijk hebben ze wat basiskennis, maar deze kennis is niet genoeg om transgender mensen te behandelen. Vaak weten ze niet dat bepaalde zorg aan transgenders is gedekt onder de RMA verzekering.
  • Artsen bij de AZC’s hebben de ervaring dat ze beperkte toegang hebben tot collega’s in het Amsterdam UMC (VUmc) of UMCG om ze te helpen bij het geven van zorg.
  • Omdat er weinig endocrinlogen buiten het Amsterdam UMC (VUmc) en UMCG in Groningen beschikbaar zijn hebben artsen van de AZC’s maar weinig mogelijkheden om door te verwijzen.
  • Het beleid van het Amsterdam UMC (VUmc) en UMCG in Groningen over snelle instroom van asielzoekers die de diagnose genderdysforie hebben en die hormoon behandeling hadden in het land van herkomst, is onduidelijk.
  • Het hangt echt van de individuele arts af wat hij voor je kan bereiken.
  • Je kunt je pas inschrijven bij een ziekenhuis als je statushouder bent.
  • Overdracht dossier van RMA naar huisarts/ specialist duurt lang.
  • Onze organisatie probeert deze problemen op te lossen door overleg met COA, minister, zorgverleners en zorgverzekeraars.

Transgender vluchtelingen kunnen andere transgender mensen ontmoeten in de groepen van Transvisie. Transvisie organiseert veel zelfhulpgroepen door het hele land. Zie onze pagina ‘lotgenotencontact‘.

Transvisie biedt ondersteuning aan transgender asielzoekers en vluchtelingen. We beantwoorden vragen over veiligheid of gezondheidszorg voor transgender asielzoekers. Je kunt ons bellen (+31 30 410 02 03) of e-mailen (info@transvisie.nl).

Wil je direct contact met een van onze medewerkers, dan kun je vragen of het mogelijk is dat deze je bezoekt in het AZC. Je kunt e-mailen naar gesprekken@transvisie.nl

  • Het COC heeft buddy of maatjes projecten voor (transgender)asielzoekers en vluchtelingen. Kijk voor informatie.
  • I-psy has is een LGBTI-team gestart in Amsterdam voor LGBTI-migranten, expats en vluchtelingen met psychische klachten. Zie de website.
  • Stichting Trans United organiseert lotgenotencontact in Amsterdam speciaal voor transgenders met een andere culturele achtergrond.
  • Asylum Support voor informatie en maatjes.