Op deze pagina een omschrijving in het Nederlands van veel gebruikte termen en begrippen als gender, transgender, cisgender etc. De begrippen worden ook duidelijk uitgelegd in een aantal Engelstalige filmpjes. Opgemerkt wordt dat deze begrippen nog wat aan verandering onderhevig zijn, ook zijn er begrippen die in ongebruik raken.

  • Filmpje met heldere uitleg over biologisch geslacht, genderidentiteit en seksuele oriëntatie en hoe deze van elkaar verschillen.
  • Filmpje waarin begrippen als gender, transgender, cisgender, non-binair, transitie etc. helder uiteen worden gezet.
  • Filmpje wat ingaat op het verschil tussen gender en seksualiteit
Begrip Omschrijving
Androgyn een persoon die zich niet mannelijk en niet vrouwelijk voelt of uit, zich juist mannelijk én vrouwelijk voelt of uit, of iemand die gevoelsmatig tussen beide seksen staat.
Autonome indicatiestelling (autonome beslismodel) het psychodiagnostisch traject beperkt zicht tot het door een deskundige geven van uitgebreide voorlichting en het vaststellen de wilsbekwaamheid van de transgender die een geslachtsaanpassende behandeling wil ondergaan, waarna deze een verklaring ondertekent (In VS bekend als informed consent) (In NL nog niet toegepast).
Cisgender term voor mensen wiens biologische geboortegeslacht overeenkomt met hun genderidentiteit.
Comorbiditeit het gelijktijdig hebben van twee of meer onafhankelijke aandoeningen of stoornissen (bv transgender en autisme, transgender en ADHD, transgender en reuma).
Crossdressing het dragen van kleding en aannemen van een genderrol die in de betreffende cultuur meer past bij die van het andere geslacht.
Crosssex hormonen hormonen van het andere biologisch geslacht.
Diagnostische fase fase voorafgaand aan de curatieve behandeling, waarbij de diagnose ‘transgender/transseksueel’ wordt gesteld.
Geslachtsaanpassende behandeling behandeling, in de vorm van het gebruik van hormonen en genderbevestigende operatie(s), die het lichaam zo veel mogelijk in overeenstemming moet brengen met de genderidentiteit.
Gender geslacht, en met name de sociale geslachtskenmerken.
Genderbevestigende operatie operatie die de het lichaam zo veel mogelijk in overeenstemming moet brengen met de genderidentiteit.
Genderdysforie discrepantie tussen het biologische geboortegeslacht en de genderidentiteit.
Genderexpressie de wijze waarop iemand zich presenteert.
Genderidentiteit de diepgevoelde persoonlijke overtuiging al dan niet te behoren tot een bepaald geslacht: man of vrouw, beide of geen van beide.
Genderincongruentie verschil tussen biologische geboortegeslacht en genderidentiteit.
Gender niet-conform genderidentiteit, rol en gender expressie wijken af van wat in een bepaalde tijd of cultuur als normaal wordt gezien bij een bepaalde biologische sekse.
Genderqueer identiteit gebruikt door personen van wie de genderidentiteit en/of de genderrol niet overeenkomen met de binaire indeling man en vrouw.
Genderteam medisch, multidiciplinair team bij VUmc of UMCG voor de behandeling van transgenders, bestaande uit meerdere specialismen zoals: psychologen, psychiaters, endocrinologen, gynaecologen, plastisch chirurgen, KNO-artsen.
Interseksueel dubbelslachtigheid, het aanwezig zijn van zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken bij hetzelfde individu.
Multidiciplinaire indicatiestelling Het psychodiagnostische traject en begeleiding door psychologen is gericht op en maakt onlosmakelijk deel uit van de somatische behandeling. Diagnosestelling en besluit tot somatische behandeling door het gespecialiseerde multidiciplinaire team in collegiaal verband (Werkwijze VUmc en UMCG).
Patiëntenorganisatie Transvisie de landelijke patiëntenorganisatie voor transgenders, die zich richt op zelfhulp, informatievoorziening, voorlichting en belangenbehartiging van transseksuelen en transgenders, genderkinderen, genderjongeren en hun ouders.
Peer-review indicatiestelling Diagnosestelling door psychologen of psychiaters in collegiaal verband (vier ogen principe) die een samenwerkingsverband hebben met artsen in NL of daarbuiten voor het uitvoeren van de somatische genderbevestigende behandelingen.
Sekse/geslacht het bij geboorte vastgestelde of na geslachtsverandering aangenomen geslacht.
Sociale transitie ook wel real life experience (RLE of RLF) genoemd, fase waarin de transgender gaat leven in de rol van het andere, gewenste geslacht.
Trans aan gene zijde, aan de andere kant, over de grens.
Transgender Parapluterm, die een breed scala aan genderidentiteiten en genderexpressies omvat, voor mensen die zich niet, of in mindere mate identificeren met het geslacht dat hen bij geboorte is toegekend.
Transgenderkind kind dat een ontwikkeling doormaakt die niet overeen komt met het geboortegeslacht.
Transgender persoon transvrouw, transman, persoon die zich identificeren met beide geslachten, of met geen één van de twee, of met iets totaal anders dan de concepten ‘man’ of ‘vrouw’.
Transgender Netwerk Nederland (TNN) samenwerkingsverband van (belangen)organisaties voor transgenders, dat zich inzet voor een genderdiverse samenleving, emancipatie van transgenders en hun omgeving en bestrijding van discriminatie van transgenders.
Transitie alle interventies en acties die nodig zijn om de overgang te maken van het ene naar het andere gewenste geslacht.
Transman vrouw-naar-man transgender ofwel persoon met een (overwegende) mannelijke genderidentiteit, ondanks dat deze bij de geboorte als ‘vrouwelijk’ is geregistreerd.
Transseksueel iemand van wie de genderidentiteit niet overeenkomt met het biologische geslacht en bij wie de behoefte aan een medische aanpassing van het lichaam bestaat, zodat dit zoveel mogelijk in overeenstemming is met de ervaren genderidentiteit (verouderde term).
Transvisie Zorg landelijke GGZ organisatie, onderdeel van PsyQ, die psychosociale hulpverlening biedt aan mensen met genderidentiteitsvragen, genderdysforie of transseksualiteit. Het team van Transvisie Zorg bestaat uit maatschappelijk werkers, psychologen en seksuologen.
Transvrouw man-naar-vrouw transgender ofwel persoon met een (overwegende) vrouwelijk genderidentiteit, ondanks dat deze bij de geboorte als ‘mannelijk’ is geregistreerd.
Travestiet iemand die uiting geeft aan zijn genderexpressie door zich deels, of volledig en soms, tot regelmatig te kleden als persoon van het andere geslacht. Doorgaans is een travestiet tevreden met zijn of haar biologische geslacht.