In Medisch, Transvisie

Het is iets wat nooit went: slechte berichten over wachttijden. Opnieuw zijn de wachtlijsten bij het VUmc opgelopen, nu naar 60 weken voor een intake voor volwassenen en 47 weken voor kinderen. Begin oktober brak de wachtlijst voor intake voor volwassenen door de symbolische grens van 52 weken. Nu, twee maanden later, is de wachttijd met nog eens twee maanden opgelopen. Dit is niet alleen ontmoedigend, maar ook onwenselijk. En onthutsend.

Het lijkt soms wel alsof dit bij transgenderzorg hoort. Maar daar nemen we geen genoegen mee. Het kan anders en het moet anders. De toestroom van transgender personen die zorg zoeken is al een paar jaar structureel groter dan wat de zorgaanbieders aankunnen. De stroom aanmeldingen is bij alle zorgaanbieders groot; ook buiten de academische centra. Grote capaciteitsuitbreidingen van tientallen procenten blijken steeds onvoldoende. Iedereen is er van overtuigd dat de toestroom voorlopig nog wel zo zal blijven. Dus moet er iets gebeuren.

Daarom heeft Transvisie de zorgaanbieders die aan het begin van het traject zitten (de psychologen) uitgenodigd om samen concrete stappen te gaan maken in het anders organiseren van de zorg. Natuurlijk moeten we slimmer samenwerken om voldoende nieuwe psychologen op te leiden. Maar de grootste winst is volgens ons te halen uit het anders organiseren van het zorgproces. Bijvoorbeeld door slimmere diagnostiek, die van iedereen minder tijd vergt. Die diagnostiek bestaat: indicatiestelling op basis van zelfdiagnose met vaststelling van wilsbekwaamheid. Een hele mond vol, maar het betekent dat het dan niet meer nodig is om zes of meer maandelijkse gesprekken te voeren met een psycholoog voordat je toegang tot medische zorg krijgt. Vroeger noemden we dat wel eens informed consent, maar die term heeft in de gezondheidszorg een andere betekenis. We zeggen niet dat de bestaande diagnostiek fout is. Die heeft bij een deel van de transgender personen toegevoegde waarde. Maar bij sommigen juist niet. De zorgaanbieders moeten wat ons betreft de indicatiestelling op basis van zelfdiagnose gaan toevoegen aan het repertoire. Wie durft?

Begin januari praten we met huidige zorgverleners over decentrale en slimme psychologie. Een groot deel van alle partijen heeft al aangegeven op onze uitnodiging in te gaan. Daar zijn we heel blij mee. Onze inzet is om concrete werkafspraken te maken die in 2018 de groei van de wachtlijsten echt gaan stuiten en ombuigen. De ideeën zijn er wel, maar tot nu toe ontbrak het aan implementatie. Daar wil Transvisie bij helpen. Het is tijd om knelpunten op te lossen en tijd om te innoveren. De hoogste tijd.

Lisa van Ginneken, voorzitter Transvisie